| Droga Królewska w Krakowie łączy Kleparz z Wawelem i przez wieki była trasą orszaków koronacyjnych oraz uroczystych wjazdów. Tekst opisuje jej przebieg odcinek po odcinku, najważniejsze zabytki od Barbakanu po kościoły przy ulicy Grodzkiej oraz różnice między krótkim spacerem a dłuższym zwiedzaniem z wejściami do wnętrz. |
Droga Królewska w Krakowie prowadzi od kościoła św. Floriana na Kleparzu przez plac Matejki, Barbakan i Bramę Floriańską, dalej ulicą Floriańską na Rynek Główny, a stamtąd ulicą Grodzką na Wzgórze Wawelskie. Tą drogą przechodziły orszaki koronacyjne, przejeżdżali władcy podczas uroczystych wjazdów i poselstwa zmierzające na zamek, a także królewskie kondukty pogrzebowe. Większa część trasy prowadzi przez Stare Miasto, wpisane razem z Wawelem i Kazimierzem na listę UNESCO w 1978 roku.
W skrócie
- Początek trasy – kościół św. Floriana na Kleparzu.
- Koniec trasy – Wzgórze Wawelskie z katedrą i zamkiem.
- Brama Floriańska – jedyna zachowana z ośmiu średniowiecznych bram miejskich.
- Spacer z przewodnikiem – do 2 godzin bez wchodzenia do wnętrz albo do 4 godzin z wejściami.
Spis treści
- Którędy prowadzi Droga Królewska?
- Dlaczego trasa zaczyna się przy kościele św. Floriana?
- Co zobaczyć między placem Matejki a Rynkiem?
- Jakie zabytki Rynku leżą bezpośrednio na trasie?
- Co zobaczyć przy ulicy Grodzkiej?
- Wersja dwugodzinna czy czterogodzinna?
Którędy prowadzi Droga Królewska?
Trasa przecina całe Stare Miasto z północy na południe. Zaczyna się poza dawnymi murami, na Kleparzu, a kończy u stóp Wawelu, skąd na wzgórze prowadzą dwa podjazdy, od wschodu i od zachodu. Po drodze mija się pięć wyraźnych odcinków:
- Kleparz – kościół św. Floriana i plac Matejki z pomnikiem Grunwaldzkim.
- Dawne umocnienia – Barbakan, Brama Floriańska i zachowany fragment murów obronnych.
- Ulica Floriańska – od bramy aż do narożnika Rynku Głównego.
- Rynek Główny – wzdłuż Sukiennic, obok Bazyliki Mariackiej i Wieży Ratuszowej.
- Ulica Grodzka – przez plac Wszystkich Świętych i plac św. Marii Magdaleny pod sam Wawel.
Spacer z przewodnikiem obejmuje też krótkie zejście z głównej osi do Collegium Maius w Dzielnicy Uniwersyteckiej i postój przy Oknie Papieskim na Franciszkańskiej. Oba miejsca leżą kilka kroków od Rynku i Grodzkiej.
Dlaczego trasa zaczyna się przy kościele św. Floriana?
Z kościoła św. Floriana wyruszały królewskie kondukty pogrzebowe zmierzające do Katedry Wawelskiej. Tą samą drogą jechały orszaki koronacyjne, parady i zagraniczni posłowie przybywający na dwór, stąd nazwa Drogi Królewskiej. Za kościołem trasa wchodziła do miasta przez Bramę Floriańską, dawne wejście od północy.
Dziś ulica Floriańska to deptak z kawiarniami i sklepami. Przez stulecia było to miejsce, w którym miasto pokazywało się najważniejszym gościom.
Historię tej reprezentacyjnej trasy i związanych z nią zabytków można poznać bliżej podczas zwiedzania Drogi Królewskiej z przewodnikiem, które pozwala odkryć najważniejsze miejsca krakowskiego Starego Miasta.
Co zobaczyć między placem Matejki a Rynkiem?
Najważniejszy na tym odcinku jest Barbakan, gotycka warownia wzniesiona około 1498 roku, gdy Kraków obawiał się najazdu tureckiego. Ma 130 otworów strzelniczych i siedem wieżyczek, a pierwotnie łączył się z Bramą Floriańską krytym gankiem i służył jako punkt kontroli wjeżdżających do miasta. Na początku XIX wieku niewiele brakowało, by go rozebrano, ale w 1817 roku dwóch senatorów Wolnego Miasta Krakowa przekonało Senat do jego zachowania.
Z ośmiu średniowiecznych bram miejskich tylko Brama Floriańska przetrwała XIX-wieczną modernizację. Ocalał też fragment murów wzdłuż ulicy Pijarskiej, a obok stoi Arsenał Muzeum Czartoryskich.
Na samej Floriańskiej łatwo przeoczyć dwa muzea. Pierwsze to Dom Jana Matejki, w którym malarz mieszkał i pracował, dziś oddział Muzeum Narodowego. Drugie to Muzeum Farmacji Uniwersytetu Jagiellońskiego, poświęcone dziejom aptek.
Jakie zabytki Rynku leżą bezpośrednio na trasie?
Na Rynku Głównym trasa mija Sukiennice, Wieżę Ratuszową, Bazylikę Mariacką i romański kościół św. Wojciecha. Plac ma obecny kształt od lokacji miasta w 1257 roku, z regularną siatką ulic wychodzących z jego boków. Grodzka, którą trasa opuszcza Rynek, jest od niego starsza i od początku prowadziła na Wawel.
W wersji czterogodzinnej wchodzimy do Bazyliki Mariackiej, żeby zobaczyć ołtarz Wita Stwosza, wykonany w latach 1477-1489. Ołtarz ma wymiary 11 na 13 metrów, a największe figury mierzą prawie 3 metry. Od poniedziałku do soboty jest uroczyście otwierany o 11:50, dlatego postój na Rynku dobrze zaplanować tak, żeby zdążyć na tę porę.
Co zobaczyć przy ulicy Grodzkiej?
Najłatwiej przeoczyć kościół św. Andrzeja, bo stoi tuż obok okazalszego kościoła św. Piotra i Pawła i na pierwszy rzut oka ginie w jego cieniu. To jedna z najstarszych świątyń w mieście, romańska budowla o surowej, obronnej bryle. Sąsiedni kościół św. Piotra i Pawła, z figurami apostołów przed fasadą, jest już budowlą barokową.
Wcześniej, na placu Wszystkich Świętych, trasa mija Bazylikę Franciszkanów i Pałac Wielopolskich, siedzibę władz miasta. Grodzka kończy się przy kościele św. Idziego, skąd zostaje już tylko podejście na Wzgórze Wawelskie, do katedry i na Dziedziniec Zamkowy. Spacer z przewodnikiem kończy się nieco niżej, przy Smoku Wawelskim nad Wisłą.
Wersja dwugodzinna czy czterogodzinna?
Wersja do 2 godzin wystarczy, żeby przejść trasę od Barbakanu do Wawelu i poznać jej historię. Cztery godziny są potrzebne, gdy grupa chce zacząć wcześniej, na placu Matejki, i zobaczyć wnętrza. Wejścia do obiektów są płatne osobno, według ich cenników.
| Element | Do 2 godzin | Do 4 godzin |
| Start | Barbakan i mury obronne | plac Matejki |
| Rynek Główny | Sukiennice, Wieża Ratuszowa, Bazylika Mariacka z zewnątrz | to samo oraz ołtarz Wita Stwosza |
| Dzielnica Uniwersytecka | Collegium Maius | Collegium Maius i Collegium Novum |
| Ulica Grodzka | przejście | kościoły św. Piotra i Pawła oraz św. Andrzeja |
| Wawel | Katedra z zewnątrz, Dziedziniec Zamkowy | Katedra z Dzwonem Zygmunta i Grobami Królewskimi, Dziedziniec Zamkowy |
| Zakończenie | Smok Wawelski | Smok Wawelski |
Wejście do katedry wymaga wcześniejszej rezerwacji biletów, dlatego o termin spaceru w wersji czterogodzinnej najlepiej zapytać z wyprzedzeniem. W cieplejszych miesiącach organizujemy też spacery wieczorne.
Podsumowanie
- Przebieg – Kleparz, Barbakan, Brama Floriańska, ulica Floriańska, Rynek Główny, ulica Grodzka i Wawel.
- Historia trasy – orszaki koronacyjne, wjazdy poselstw i królewskie kondukty pogrzebowe.
- Wybór wariantu – do 2 godzin na sam spacer, do 4 godzin z ołtarzem Wita Stwosza i katedrą.
